05 – Experiment: geen dierlijke en meer plantaardige voeding

Wat eraan voorafging:

In mijn vierde blog heb ik geschreven over mijn plotselinge erkenning van de problemen die er kleven aan de manier waarop ik (en bijna de hele wereld met mij) voeding consumeer: zuivel, vlees en vis – ik wil, ‘vanzelfsprekend’, dat deze producten 1) lekker zijn, 2) elke dag van het jaar voorradig zijn, en 3) dat ze goedkoop zijn!

Dat mijn 3 ‘eisen’ aan voeding desastreuze gevolgen hebben voor de aarde en de dieren ((pluim-) veeteelt) heb ik ergens wel eens gehoord, maar ik heb er nooit bewust verder over nagedacht of actie ondernomen.

Omdat kleine boeren niet aan ‘goedkoop’ en ‘elke-dag’ kunnen voldoen zijn ze en worden ze grotendeels vervangen door mega-stallen. Een dergelijke stal bestaat uit genetisch identieke dieren, met één vader geselecteerd op smaak. Alle duizenden dieren zijn allemaal even ‘lekker’ en tegelijkertijd even vatbaar voor ziekten. Antibiotica dus! En veel, heel veel!

Omdat ik als consument boodschappen wil doen bij de goedkoopste supermarkt, worden de leveranciers onder druk gezet om de prijzen te verlagen. Als gevolg daarvan wordt er meer nadruk gelegd op kwantiteit (snel en veel produceren) hetgeen ten koste gaat van kwaliteit. Ik kan me voorstellen dat verhoogde productie ook ten koste gaat van het welzijn van kippen, varkens en koeien. Daarnaast schijnt het produceren van dierlijke voeding zo inefficiënt te zijn, zoveel water te kosten, zoveel ruimte weg te nemen om plaats te maken voor voer voor vee, zoveel CO2 en methaan uit te stoten, dat ik me begin te schamen hier niet eerder over te hebben nagedacht.

Zoals al in de eerdere blog gezegd, na het zien van de documentaire “what the health”, heb ik meer gelezen over de positieve effecten van plantaardige voeding. En over de (mogelijke) negatieve gezondheidseffecten van dierlijke voeding. Dat Kip Andersen af en toe een loopje met wetenschappelijke resultaten neemt, en behoorlijk overdrijft, neem ik voor lief – hij blijkt de eerste te zijn die me heeft doen inzien dat hoe we omgaan met de aarde, de dieren en onze gezondheid niet langer zo kan doorgaan! Ik heb het idee dat heel veel mensen achter het concept ‘minder dierlijk, meer plantaardig’ willen staan. Echter, dat maar weinigen er daadwerkelijk naar handelen. Het zou niet gemakkelijk te doen zijn. Het plaatst je buiten de normaal-geaccepteerde lifestyle. En zo zijn er vast nog wel meer redenen (of excuses). Voor mij is het het gezondheidseffect geweest dat me heeft doen besluiten tot het experiment om in ieder geval twee weken helemaal geen dierlijke producten te eten. Alleen maar plantaardige. Mijn verloofde deed gelukkig mee.

Het experiment: geen dierlijke producten eten gedurende 2 weken

En zo begonnen we. Eerst naar de supermarkt om boodschappen te doen. Het viel meteen op dat meer dan 95% van de voedingsmiddelen dierlijk is of dierlijke ingrediënten bevat. Het moeten lezen van alle etiketten gaf me meteen een idee van hoeveel er wordt toegevoegd aan bewerkte voedingsmiddelen. Niet altijd even gezond, en niet zo gemakkelijk om volledig plantaardige producten te vinden. Dat hield ons echter niet tegen. We sloegen in:

Als BASIS VOORRAAAD

Voor het ontbijt:

havermout, (diepvries) vruchtjes, chia-zaadjes, soja/amandel-yoghurt en -melk en lijnzaadolie.

Voor de lunch:

Volkorenbrood (van de bakker), rijstwafels, plantaardige margarine (bijvoorbeeld gele Becel), pindakaas, hagelslag-puur, appelstroop, jam, kikkererwten, tahin, citroen (lekker hummus maken!), avocado’s.

Voor het avondeten:

aardappelen, zoete aardappelen, volkoren pasta’s, volkoren rijst, zwarte bonen, bruine bonen, kapucijners, kikkererwten en linzen. Verder, veel groenten, vers en soms ingeblikt (tomatenblokjes, bijvoorbeeld), uien, knoflook, Spaanse pepers, kokosmelk, tomatenpuree, potjes en verse kruiden (peterselie en koriander bijvoorbeeld) en olijfolie.

Voor tussendoor:

veel fruit en ongezouten noten voor bij de cola light, het biertje, water of het glas wijn; chips hebben we ook gehaald: zijn plantaardig maar erg zout en vet en daarom niet zo gezond (ja, je kunt echt ook ongezond veganistisch leven op alleen cola en chips, bijvoorbeeld!); Liga evergreen, pure chocolade.

Toen naar de bio-winkel om te ervaren wat er voor sojaproducten en andere vleesvervangers te koop zijn om wat ‘bite’ in het avondeten te brengen, zoals soja-burgers, vega-worstjes en wat al niet meer. Ook waren er allerlei potjes met smeerbaar broodbeleg te koop. We realiseerden ons wel dat voor deze bewerkte producten geldt dat je naast plantaardige voedingsstoffen ook veel ongewenste toevoegingen kunt binnenkrijgen (E-nummers maar ook zout, suiker, en dergelijke). Wellicht nog steeds beter dan bewerkte dierlijke producten.

Bij de drogisterij kochten we tenslotte nog vitamine B12 pilletjes, belangrijk voor zenuwstelsel en bloed. Ik had gehoord en gelezen dat dit vitamine door bacteriën gemaakt wordt en nog wel in dierlijke producten aanwezig is, maar bij een volledig plantaardig dieet als enige vitamine aangevuld moet worden.

Met mijn wetenschappelijke achtergrond en ervaring in het doen van grootschalig onderzoek, wist ik wel dat er aardig wat mis was met mijn experiment, om het mild uit te drukken. N = 1 is n = geen, bijvoorbeeld, waarmee ik bedoel dat wil je wetenschappelijk iets aantonen je in grote aantallen moet denken (n staat voor aantal). Je niet te veel variabelen moet hebben, omdat je anders niet weet welke voor het mogelijk effect verantwoordelijk is. In mijn experiment was n=2 en waren er veel variabelen. Zo was ik nog maar een paar weken op mijn nieuwe insuline-schema (zie blog 3) en waren we een paar maanden eerder verhuisd van het binnenland (Oostenrijk) naar de kust (Duitsland). De mogelijke effecten die het nieuwe plantaardige dieet op mijn bloedsuiker of mijn bloeddruk kon hebben, of op de pollenallergie (hooikoorts) van mijn verloofde, zouden  verklaard kunnen worden door de andere variabelen. Hoe dan ook, het was in eerste instantie een persoonlijk experiment, en bedoeld om vooral mezelf te overtuigen.

Ik bedacht me dat er geclaimd werd dat ontstekingen niet meer gestimuleerd worden – ze zouden eerder geremd worden als je stopt met dierlijke voeding; vele jaren van basketbal, tennis en andere sporten, hebben ertoe geleid dat mijn rechterschouder een soort van chronisch ontstoken is. Het speelt op als ik te fanatiek in de sportschool bezig ben geweest. Met tennis en basketbal spelen ben ik jaren geleden al gestopt. Ook in de gym doe ik alles met minder intensiteit, en borst- en schouderoefeningen beperk ik tot een minimum. Dat bracht me op het idee voor een mogelijke uitkomst van het experiment: “hoe voelt m’n schouder als ik weer begin met het doen van push-ups?”

Resultaat:

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: na het experiment van 2 weken eten we, zo’n 4 maanden later, nog steeds plantaardig. Terwijl ik bang was bepaalde producten te gaan missen, viel dat erg mee. In plaats daarvan heb ik met heel veel nieuwe ingrediënten kennisgemaakt. Op bezoek bij vrienden of familie eet ik gewoon met de pot mee, dus af en toe eet ik nog dierlijke voeding. Ik zou van mijn leven echt niet gedacht hebben dat ik dit zou schrijven: ik mis de biefstuk niet, ook de gegrilde kip, de gehaktbal of het eitje niet – en dat vond ik toch allemaal echt heeeeeel lekker. Het lijkt erop dat na een paar maanden (2 weken is eigenlijk te kort) mijn lichaam gedeprogrammeerd is, dat al mijn lichaamscellen goede vetzuren, eiwitten en al wat niet meer van plantaardige herkomst hebben ingebouwd, dat m’n darmflora zich heruitgevonden heeft om plantaardige producten te verwerken ….

Mijn HbA1c was laatst 5,7% en mijn bloeddruk is nog nooit zo laag geweest, misschien moet ik mijn candesartan dosering (bloeddrukverlagend medicijn) verlagen (zie blogs 2 en 3). Het LDL (‘slechte’ cholesterol) gehalte was belachelijk laag: 2,19 mmol/l (normaalwaarde 2,60-3,40) met een waarde van het gezamenlijke cholesterol van 4,11 (normaalwaarde <5,2). De pollenallergie-aanvallen (hooikoorts) van mijn verloofde zijn lang uitgebleven, maar uiteindelijk toch gekomen – wel in mindere mate, zegt ze; daarnaast is de constipatie, die haar redelijk vaak problemen bezorgde, volledig verdwenen. Die nieuwe darmflora heeft kennelijk bacteriën die wel raad weten met plantaardige voeding!

Push-ups, variërend van 1 tot 3 setjes van 30 reps, gaan zonder problemen. Ik ben zelfs een keer, na een pauze van zo’n 4-5 jaar, een uur met de buurman gaan tennissen. Na de oefeningen voel ik de schouder (de volgende dag) zeker, maar de pijn is niet meer zo scherp als voorheen en lijkt meer naar de achtergrond verdwenen.

Voorlopige conclusie:

Voedingsmiddelen, zo is mijn persoonlijke overtuiging, zijn geen medicijnen en kunnen ook mijn kapotte schouder niet helen. Wel, zo denk ik, kunnen plantaardige voedingstoffen ontstekingsremmend werken en je lichaamscellen beter laten functioneren en ook gevoeliger maken voor medicijnen. Als je de bewerkte vleesvervangers en snacks buiten beschouwing laat, dan krijg je met een plantaardig dieet eigenlijk alleen maar goede voedingstoffen binnen: weinig verzadigde vetten (en weinig onverzadigde transvetten), geen cholesterol (werkelijk, geen, oftewel NUL!), veel vezels, vitaminen en mineralen. Fysiek voel ik me prima en denk ik te weten alle benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen; sterker nog, ik weet het met grotere zekerheid nu, vergeleken met de tijd dat ik vlees, vis en melkproducten in mijn dieet had. Daarnaast heb ik mijn geweten gesust door minder dierlijke en meer plantaardige producten te consumeren – het is een heel goed gevoel dat mijn huidige ‘lifestyle’ veel minder aanspraak op het milieu maakt en tot minder dierenleed leidt!

Het schrijven van deze blog heeft veel bij me los gemaakt, en brengt de vraag met zich mee waarom het kennelijk zo moeilijk was voor mij om open te staan voor een verandering van ‘my lifestyle’.

Zouden anderen net als ik ook een of ander duwtje nodig hebben om een experiment als hier beschreven staat te doen? Eerlijk gezegd kan het geen kwaad, toch?

Laat maar een reactie achter als je meer tips, meer duwtjes, nodig denkt te hebben.


VERDER LEZEN

 

Veel-gestelde vraag:

Krijg je wel voldoende calcium en eiwitten binnen als je niets dierlijk meer eet? Dit soort vragen krijg je heel vaak als je vertelt dat je volledig plantaardig eet. Wat ik dan als eerste denk, maar niet hardop uitspreek, is of de ‘vragen-stellende carnivoor’, wel voldoende vezels, vitaminen, mineralen, en onverzadigde vetzuren binnen denkt te krijgen? Maar nog even over calcium en eiwitten: calcium zit inderdaad in melk, en eiwitten zitten in zuivelproducten en in vlees en in vis – maar, calcium en eiwitten kun je ook uit plantaardige bronnen halen ZONDER de overdaad aan verzadigde vetten en cholesterol. Ik heb een boek gevonden, gepubliceerd in België, waarin heel goed uitgelegd wordt (’10 geboden) welke voedingsstoffen je uit welke plantaardige producten kunt halen, met heel veel recepten: The green food bible; de site is sowieso een aanrader om te volgen.

Cholesterol:

Het is niet nodig cholesterol via de voeding binnen te krijgen, omdat de lever de benodigde hoeveelheid (bouwsteen cellen en hormonen) in je lichaam produceert. Het evenwicht tussen het gehalte cholesterol in je bloed en wat je lever aanmaakt kan verstoord worden, onder andere door je levenswijze – bijvoorbeeld door het eten van veel verzadigde vetten; (meervoudig) onverzadigde vetten hebben eerder een positief effect op je cholesterol.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *